Hoogbegaafdheid in de psychiatrie

Herkennen ✦ Begrijpen ✦ Benutten in diagnostiek en behandeling

Leer, ervaar, geniet, repeat! 

Ervaringsgericht, evidence and best practice based. De geleerde kennis is direct toepasbaar



Herken je dit?

  • Je twijfelt: speelt het mee dat iemand tevens hoogbegaafd is, of gaat het om AD(H)D/ASS, trauma of persoonlijkheidsproblematiek — of om een combinatie daarvan
  • Je mist houvast voor signaleren en procesdiagnostiek: welke vragen stel je en wat neem je op in je casusformulering
  • In de behandeling mis je houvast: welke aanpassingen werken bij sneldenkende cliënten en hoe stem je bejegening af


Na deze training kun je…

  • HB-signalen onderscheiden van comorbiditeit met concrete differentiaalvragen en veelvoorkomende valkuilen herkennen
  • Een gestructureerd diagnostiekspoor hanteren (ontwikkelingsanamnese, observatie, casusformulering en verslaglegging)
  • Taal, vorm en autonomie afstemmen en behandeling doelgericht aanpassen aan mensen die tevens hoogbegaafd zijn


Wat leer je tijdens de training?

  • Signaleren & differentiëren: signalen van hoogbegaafdheid (HB) onderscheiden van onder andere AD(H)D/ASS, trauma en persoonlijkheidskenmerken
  • Ontwikkelings- & procesdiagnostiek: gericht uitvragen en observeren, je casus formuleren en helder verslagleggen om misdiagnostiek en onderdiagnostiek te voorkomen;
  • Bejegening: taal, tempo, samenwerking en autonomie afstemmen op wat iemand, die tevens hoogbegaafd is, nodig heeft
  • Behandeling: concrete, praktische aanpassingen binnen je eigen behandelkaders die beter aansluiten bij mensen die tevens hoogbegaafd zijn

Noot: als verpleegkundig specialist GGZ voer ik geen testdiagnostiek uit. We bespreken dit kort en ik kan hiervoor verwijzen naar passende vervolgscholing.

Wetenschappelijke basis

Hoogbegaafdheid draait niet alleen om een IQ ≥ 130 (± 2,5 % van de bevolking). Onder die cijfer-laag zit een brein dat sneller, breder en diepgaander werkt — neurowetenschappelijke studies laten efficiëntere fronto-pariëtale netwerken, hogere verwerkingssnelheid en grotere sensorische doorlaatbaarheid zien (Haier 2017; Tetreault 2020). Dat vertaalt zich in intens denken, rijk voelen en veel prikkels oppikken. Ongeveer 87 % van de HB-groep blijkt óók hoogsensitief (Van Hoof & Van de Ven 2016).

In de behandelkamer kunnen deze eigenschappen maskeren wat er echt speelt: HB-kenmerken doen ADHD-, ASS- of traumaklachten soms milder lijken, terwijl tegelijkertijd “anders zijn” juist depressie, angst of identiteits­vragen kan voeden.

Een HB-lens helpt je dan ook om:

  1. Nauwkeuriger te diagnosticeren (HB vs. comorbiditeit)
  2. Tempo en diepgang af te stemmen op het denk­niveau van je cliënt
  3. Behandeling betekenisvoller te maken, zodat talent en herstel gelijk oplopen

Verder lezen? Download hier de cheatsheets hoogbegaafdheid

Geplande training

De Polyvagaal theorie in behandeling

eerst volgende geplande training
  • 20 november 2025
  • 08 december 2025
Samenwerken
  • Dag 1 – Herkennen & Diagnostiek

    HB kenmerken

    Overlap met classificaties + differentiaaldiagnostische denklijnen

    Signaleren en diagnostiek, met casuïstiek in groepjes
  • Dag 2 – Bejegening & Behandeling

    Bejegening en samenwerking in behandeling

    Aanpassingen in veelvoorkomende behandelvormen (o.a. CGT/EMDR/ACT)

    Eclectisch en existentieel behandelen
  • Je krijgt evidence-informed inzichten en best practices, ervaart de kernkenmerken aan den lijve en oefent actief met de werkvormen.
  • Drie weken voor de eerste trainingsdag krijgen de deelnemers de reader ter voorbereiding.
  • De training vindt online plaats
  • Na elke trainingsdag ontvangen deelnemers een praktische digitale reader.
  • Bij voldoende aanwezigheid en actieve deelname ontvangt iedere deelnemer een certificaat.
  • De deelnemer kan tot twee maanden na de training individueel vragen stellen aan de trainer of eventueel een gesprek plannen ter verdieping.

Voor wie: GGZ-behandelaren: psychiaters; GZ-psychologen, klinisch psychologen en psychotherapeuten; orthopedagogen-generalist (OG); verpleegkundig specialisten GGZ, sociaal-psychiatrisch verpleegkundigen (SPV); vaktherapeuten; en POH-GGZ.

Ik gaf onder anderen schitterende incompany trainingen  bij: 

Logo Boba
Logo Lionarons
Logo Met ggz
Logo 1nP

Accreditatie (op aanvraag)

Werk je met V&VN/VSR, FGzPt, LV POH-GGZ, SKJ of NVvP/GAIA?
Geef bij je inschrijving aan voor welk register je punten wilt. Ik laat binnen 5 dagen weten wat haalbaar is voor de gekozen datum.
Lukt vooraf accrediteren niet, dan ontvang je altijd een bewijs van deelname met programma en leerdoelen. Voor FGzPt kunnen deelnemers zelf desgewenst individuele accreditatie aanvragen.
Vragen of een ander register nodig?
Mail me gerust. Ik denk graag mee.


The Spotlights is als instelling geregistreerd bij het CRKBO waardoor de trainingen die gegeven worden door The Spotlights vrijgesteld zijn van BTW

Wat anderen zeggen over 
Deze training:

Leuke oefeningen! Ik zou nog meer willen leren bv in rollespellen, maar dan hebben we aan twee dagen niet genoeg. 

Deelnemer, GZ psycholoog

Erg fijn om ook aan de hand van eigen casussen dingen te bespreken en te leren. 

Deelnemer, Orthopedagoog generalist.